Archief | Prijs Religieuze en Spirituele Boek

De winnaar van het Spirituele boek 2024 met juryvoorzitter en kunstenaar. © Luk Collet

De winnaar Prijs Spirituele boek

Bomen en bossen
Auteur: Ton Lemaire
Uitgever: Ambo/Anthos

Beoordeling van de jury: Ton Lemaire, die al veelvuldig schreef over natuur en landschap, verkent in ‘Bomen en bossen’ de rijke wereld van het geboomte. Hij is een inspirerende gids op zowel botanische, geografische alsook cultuurhistorische wandelingen. Op een prachtige wijze slaagt hij erin deze verschillende domeinen met elkaar in verbinding te brengen. Zijn mooi geïllustreerde boek is een uitvoerige, gevoelige maar nooit sentimentele, ode aan boom en bos, in een periode waarin we ons weer realiseren dat er zonder het luisterrijke gezelschap van bomen voor de mensheid geen leefbare toekomst op aarde mogelijk is.

‘Bomen en bossen’ sluit aan bij de groeiende belangstelling voor geboomte: het besef dat bomen essentieel zijn in de vergroening van onze wereld lijkt steeds meer door te dringen. Oude en opvallende bomen worden beschermd, de grote ontbossingen overal ter wereld vinden we zorgwekkend en we zijn geschokt door de enorme bosbranden. We beseffen steeds meer hoe belangrijk bos en bomen zijn voor de opslag van CO2, voor het klimaat en om erosie en verwoestijning tegen te gaan. Bovendien kunnen we, voorbij het utilitaire, genieten van de schoonheid van een boom en van de schaduw en de frisse lucht van een bos.‘De betekenis en de waarde van bomen is heel rijk. Lemaire delft die rijkdom in zijn boek op. Hij laat zien hoe door de eeuwen heen heel anders naar bomen en bossen werd gekeken, en hoe sommige benaderingen, religieuze inbegrepen, tot in onze tijd bewaard zijn gebleven – bomen waren heilig, en ook nu wekken ze nog steeds ontzag; ze brachten en brengen esthetische vervoering; ze staan symbool voor de verbintenis tussen hemel en aarde, fungeren in hun ouderdom als het uitwendige geheugen van de mens, en herinneren hem aan de cyclische tijd van al het levende. Verhalenvertellers, schilders, dichters, maar ook de filosoof-wandelaar en de bomenplanter getuigen daarvan. Steeds meer groeit het besef dat bomen en bossen onze bondgenoten zijn als het erom gaat de aarde leefbaar te houden. Dit boek is een passend sluitstuk van vijftig jaar eigenzinnig denken en schrijven.’(uit Bazarow).

De winnaar van het Christelijke boek 2024 met juryvoorzitter, uitgever en kunstenaar. © Luk Collet

De winnaar Prijs Christelijke boek

Wie zeggen de mensen dat ik ben
Auteurs: Willem Jan Otten en Paul van Dongen
Uitgever: Uitgeverij Skandalon en Halewijn

Beoordeling van de jury: Willem Jan OTTEN schreef dit boek en werkte samen met beeldend kunstenaar Paul Van Dongen. Het boek concretiseert de vraag die Jezus in het evangelie aan zijn leerlingen stelt: ‘Wie zeggen de mensen dat Ik ben?’ en ‘Wie zeggen jullie dat Ik ben?’. Otten zoekt hierop het antwoord. Dat doet hij in 33 bijdragen waarbij woord en beeld samengaan en elkaar versterken. Otten noemt het: ‘drieëndertig manieren om hetzelfde niet te begrijpen.’ Hij gaat te rade bij anderen, zoals romanschrijvers, dichters, regisseurs, componisten, gelovig of niet… Zoals Nietzsche zei die Otten citeert in de inleiding: ‘God is dood, maar van zijn zoon komen we niet af. Hij is ons blijven bezoeken, precies zoals hij vlak voor zijn dood heeft voorspeld.’ De bijdragen zijn heerlijk om te lezen en openen onverwachte perspectieven. Ze laten zien hoe religieuze vragen het menselijke denkvermogen niet enkel erkennen maar ook verscherpen en ons brengen op terreinen die met de zuivere rede alleen onbereikbaar blijven. In evenzovele beelden zoekt kunstenaar Paul van Dongen naar zijn antwoord op die vraag. Van Dongens iconische beelden zijn het beeldend equivalent van de dichterlijk essays van Otten.

De winnaar van de Publieksprijs met juryvoorzitter en kunstenaar. © Luk Collet

De winnaar Publieksprijs

Huub OosterhuIs – De Biografie
Auteurs: Marc Van Dijk
Uitgever: Ambo/Anthos

Beoordeling van de jury: In ‘Huub Oosterhuis. De biografie’ vertelt Marc van Dijk het levensverhaal van de invloedrijke theoloog en dichter. Van zijn kinderjaren in bezet Amsterdam tot zijn laatste uren. Oosterhuis las de Bijbel als een politiek manifest, schreef liederen die in meerdere talen gezongen worden en stichtte culturele podia als De Balie, De Rode Hoed en De Nieuwe Liefde. Hij verbond zich met de SP, maar ook met de koninklijke familie. Nadat hij met Rome in conflict raakte over het verplichte celibaat, zette hij zijn werk voort op eigen kracht. Dat leverde hem de zowel bewonderende als lichtjes ironische titel ‘de paus van Amsterdam’ op. Hij wilde de grenzen tussen religie, politiek en poëzie opheffen. Zijn taal oversteeg tegenstellingen en bracht nieuwe bezieling in een tijd van snelle secularisatie die misschien minder diep ging dan velen dachten. Alleen al dat was een gedachte die velen bevrijdde. Dit boek is een actualsering van een eerdere versie.

De winnaars 2023 met juryleden en kunstenaar. Links John Dickson (Prijs Christelijke Boek) en uiterst rechts Nikolaas Sintobin (publieksprijs). De winnaar voor het Spirituele Boek, Reginald Moreels, kon niet aanwezig zijn. © Luk Collet

De winnaar Prijs Spirituele boek

Engageer u
Auteur: Reginald Moreels
Uitgever: Uitgeverij Halewijn

Beoordeling van de jury: In dit boekje van 63 pagina 's, dat de auteur zelf een pamflet noemt en een warme oproep, beschrijft Reginald Moreels de antwoorden op de vraag vanwaar zijn inzet en volgehouden engagement, voor Artsen Zonder Grenzen onder meer, vandaan komt. Wat drijft de auteur, wat zijn zijn motieven en hoe kan dit engagement betekenis hebben voor het engagement van Iedereen. De toon van het boekje is de toon van een oproep. In haar beoordeling haalt de jury diverse motieven aan om ‘ENGAGEER U’ te lezen. ‘Hier is een gedreven man aan het woord die de motieven en betekenis onder woorden brengt van zijn eigen verhaal, vanuit zijn persoonlijke levenskeuzes. Radicale keuzes. In tegenstelling van wat men zou verwachten is dit boekje geen Egodocument, het geheel is allerminst opgebouwd vanuit de ik-persoon maar behandelt en bepleit inzet, altruïsme. Het geheel is voor iedereen die zich dienstbaar wil stellen voor de mens en de wereld een bruikbare, boeiende bundel overwegingen, motieven en argumenten.’

De winnaar van het Christelijke boek 2023, John Dickson. © Luk Collet

De winnaar Prijs Christelijke boek

Schurken en heiligen
Auteurs: John Dickson
Uitgever: KokBoekencentrum

Beoordeling van de jury: Historicus John Dickson brengt ‘een onverbloemde kijk op 2000 jaar christelijke geschiedenis. Van de kruistochten en de inquisitie tot het racisme en misbruik In de huidige kerk. Dickson laat op treffende wijze zien waarom het christendom toen en daar ontspoorde. Hij laat ook de vele goede momenten zien waarop de kerk in overeenstemming was met de leer van Jezus. Dit boek biedt een zeer genuanceerd antwoord op de vraag in hoeverre het christendom is geslaagd in haar missie om Christus na te volgen. Het is een bijzonder goed geschreven boek, erudiet en toegankelijk. Een voorbeeld van goede apologetiek, een genuanceerde ode aan het christendom als onvervangbare bijdrage aan humanisme. De auteur heeft oog voor de complexiteit van de geschiedenis van het christendom. Zijn visie op hoe de essentiële uitgangspunten van vijandsliefde en het beeld van God doorwerken In de geschiedenis, is voor christenen een opsteker.

De winnaar van de Publieksprijs 2023, Nikolaas Sintobin. © Luk Collet

De winnaar Publieksprijs

Levenslessen
Auteur: Nikolaas Sintobin
Uitgever: Lannoo

De winnaar van het Spirituele boek 2022, Guido Vanheeswijck. © Luk Collet

De winnaar Prijs Spirituele boek

Tegendraadse beschouwingen
Auteur: Guido Vanheeswijck
Uitgever: Pelckmans

Beoordeling van de jury: Grote degelijkheid in de beschouwingen van de auteur. Vanheeswijck verstaat de kunst om filosofische reflecties te verweven met de vragen van onze tijd, en dat op een interessante en toegankelijke wijze. Dat is zijn talent. Bij een boek van Vanheeswijck leer je altijd iets bij, krijg je een nieuwe blik op de tijd. Dit bijzonder helder geschreven boek schetst een breed cultuurhistorisch perspectief dat ons helpt om onze tijd te verstaan. ‘We leven in een verandering van tijdperk’. Zijn analyse bevraagt ook de positie van het christendom en met name de Kerk in de paradigmawissel die Vanheeswijck beschrijft. De uitleiding van het boek Vanheeswijck is van internationaal niveau in deze discipline.

De winnaar van het Christelijke boek 2022, Daniël De Waele. © Luk Collet

De winnaar Prijs Christelijke boek

Ontluikend christendom
Auteurs: Daniël De Waele
Uitgever: KokBoekencentrum

Beoordeling van de jury: De Waele is helemaal geslaagd in de opdracht die hij zich stelde, nl. een inzicht in ‘het leven, geloven en denken in de eerste eeuwen’. De stoet van getuigen die hij via hun achtergelaten teksten oproept, onder meer voor de beoordeling van de Christusfiguur, is impressionant. Toch heb je op geen enkel moment het gevoel dat De Waele een omgevallen boekenkast is. Hij is ook een uitstekende verteller. Dit is een zeer degelijke studie van het beginnende christendom en de context van het ontstaan van het Nieuwe Testament. Geen apologetische of triomfalistische studie over het merkwaardige succes van deze godsdienst. Wel een nuchtere en degelijk gedocumenteerde studie, een goed geschreven boek dat er in slaagt het christendom te ontdoen van zijn pompeuze karakter. Een naïef vooroordeel over de eerste christenen doorprikt. De Waele toont de mens in zijn zwakte en sterkte in het begin van het christendom.

De winnaar van de Publieksprijs 2022, Chris Gastmans © Luk Collet

De winnaar Publieksprijs

Kwetsbare waardigheid
Auteur: Chris Gastmans
Uitgever: Pelckmans

Beoordeling van de jury: Dit is een uiterst degelijk werk in het domein van de gezondheidsethiek. De vrucht van decennialang ethisch reflecteren in de zorg. Goed opgebouwd, degelijk en ook met de nodige kritische durf kijkend naar mens en samenleving en wat we hierin allemaal vermogen. Een boek dat een nominatie verdient in de categorie Zingeving. Precies omdat het een intelligent en toegankelijk tegenwicht vormt voor wat Gastmans beleefd omschrijft als ‘de levensbeschouwelijke neutralisering van de gezondheidszorg’ die zich in Vlaanderen voltrok. Dit boek nomineren is tegelijk een terechte waardering zijn voor ’s mans werk. Gastmans gaat de moeilijke vragen in het handelen en beslissen in de gezondheidszorg niet uit de weg.

In coronatijd werd de prijs in beperkte kring uitgereikt. Winnaars rond de tafel met links Erik Meganck (Prijs Spiritule Boek) en rechts midden Nikolaas Sintobin (publieksprijs). Thomas Halik kon niet reizen en zou het jaar nadien de prijs uitgereikt krijgen. © Toon Osaer

De winnaar Prijs Spirituele boek

Religieus Atheïsme
Auteur: Erik Meganck
Uitgever: Uitgeverij Damon

De winnaar Prijs Christelijke boek

In het geheim geloven
Auteur: Tomáš Halik
Uitgever: KokBoekencentrum

De winnaar Publieksprijs

Vertrouwen op je gevoel
Auteur: Nikolaas Sintobin
Uitgever: Lannoo

In coronatijd werd de prijs in beperkte kring uitgereikt, hier ontvangt Roger Burggraeve de prijs uit handen van juryvoorzitter Rik Torfs. © Toon Osaer

De winnaar Prijs Spirituele boek

Geen toekomst zonder kleine goedheid
Auteur: Roger Burggraeve
Uitgever: Uitgeverij Halewijn

De winnaar Prijs Christelijke boek

Alle dingen nieuw
Auteur: Erik Borgman
Uitgever: KokBoekencentrum

De winnaar Publieksprijs

Geen toekomst zonder kleine goedheid
Auteur: Roger Burggraeve
Uitgever: Uitgeverij Halewijn

De winnaars 2019 van links naar rechts Dennis van den Auweele (publieksprijs), Johan De Boose (Prijs Spiritule Boek), Herman De Dijn (Prijs Religieuze Boek). © Luk Collet

De winnaar Prijs Spirituele boek

Het Vloekhout
Auteur: Johan De Boose
Uitgever: De Bezige Bij

De winnaar Prijs Christelijke boek

Rituelen
Auteur: Herman De Dijn
Uitgever: Uitgeverij Polis

De winnaar Publieksprijs

Bekentenissen van een afvallige atheïst
Auteur: Dennis van den Auweele
Uitgever: Polis

De winnaars 2018 samen met juryleden. Tweede van links Toon Horsten (Prijs Religieuze Boek), 5de van links Luc Bouckaert (publieksprijs), namens zijn overleden echtgenote Rita Ghesquière en uiterst rechts Maarten van der Graaf (Prijs Spirituele Boek). © Luk Collet